Przekazanie kolejnych już miliardów pieniędzy podatników na ratowanie upadających banków pobudziło w Stanach Zjednoczonych dyskusję o sensowności wspierania zwichniętego sektora bankowego i metodach, jakimi należy to robić. Pojawiają się głosy, że być może lepsza byłaby całkowita nacjonalizacja instytucji finansowych. Mówi się przy tym wyraźnie, że sięgnięto po nią z powodzeniem w Szwecji w latach 90. Nie boją się jej również Niemcy, czego przykładem jest wykupienie w ubiegłym tygodniu za pieniądze z budżetu 25 proc. akcji Commerzbanku.

Niestety, zastosowanie tych rozwiązań w Stanach Zjednoczonych może mieć dramatyczne skutki. W trzech bankach przeżywających właśnie spore trudności - JPMorgan Chase & Co, Bank of America Corp – znajduje się około połowy aktywów całego amerykańskiego systemu bankowego. Nacjonalizacja tylko jednego tylko z nich spowoduje, że bilans FED-u wzrośnie dwukrotnie, a to z kolei z pewnością uderzy w kurs dolara. A jakie to spowoduje perturbacje w całym światowym systemie finansowym na razie wszyscy boją się głośno powiedzieć.
Upaństwowienie jednej z ikon amerykańskiej bankowości może również spowodować spadek zaufania do mniejszych instytucji finansowych – i je też trzeba będzie wykupić. Tak więc pat – nie ma dobrych rozwiązań. Stosuje się doraźne ruchy, mając nadzieję, że to wystarczy.

Bez względu jednak na to, czy Amerykanie znacjonalizują czy nie swoje najważniejsze banki, jedno jest pewne. Kryzys finansowy pokazał, że w dotychczasowym modelu biznesowym i szerzej, rynkowym, działają one źle. W czasach dobrej koniunktury banki miały wyśmienite wyniki finansowe – to dowód, że nadużywały swojej pozycji monopolistycznej. Przede wszystkim zarabiały i spekulowały na wielką skalę, zamiast przede wszystkim wpierać inne działy gospodarki. W czasach kryzysu z kolei w ogóle nie wspierają gospodarki, tylko koncentrują się na ratowaniu siebie, oczywiście nieskutecznie. Jednym słowem w ogóle nie spełniają pokładanych w nich nadziei, a już na pewno nie służą społeczeństwu, tylko swoim właścicielom, którzy teraz wyciągają ręce po pomoc.

Banki są jednak potrzebne. Czemu jednak nie mogłyby być w przyszłości znacjonalizowanymi jednostkami budżetowymi - jak teraz policja czy dyrekcja dróg i autostrad, i inne agendy rządowe? Spełniałyby ściśle określone cele społeczne i pozostawały pod ścisłą kontrolą społeczną. Lepszą czy gorszą, tego nie wiemy, ale bez parcia na zysk, które prowadzi do lichwy. Koszmar rodem z powieści Orwella? Może… Ale w rękach prywatnych wyrządziły jak na razie społeczeństwom katastrofalne szkody, a kontrola zawiodła. Czas coś w tym zmienić.

Jeśli interesujesz się bankowością, dołącz do żywej dyskusji na forum, która toczy się już od połowy sierpnia w jednoznacznym tonie: nie jest dobrze. Sprawdź dlaczego wiedzieli to tak wcześnie:
http://www.stockwatch.pl/forum/Default.aspx?g=posts&t=35

[MK]