PKNORLEN - Spółki od A do Z - GPW - Forum StockWatch.pl
AD.bx ad0a2
StockWatch.pl
AD.bx ad0b
Witamy Gościa Szukaj | Popularne Wątki | Użytkownicy | Zaloguj | Zarejestruj

1 2 3 4 5 6 7

PKNORLEN [PKN]

AKTUALNY KURS: 96,48 zł (+0,50%) 18-07-2019 17:03
niedzwiedz
Dołączył: 2008-08-01
Wpisów: 119
Wysłane: 9 sierpnia 2008 13:28:12 przy kursie: 33,20 zł
poogladalem sobie wskazniki... czyzby mocne niedoszacowanie?

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 11 sierpnia 2008 15:05:36 przy kursie: 33,82 zł
ej, wyniki sa pojutrze... a wiec patrzysz na cyferki z I kwartalu...
No ale jak juz patrzysz, to co tam widzisz tak glebiej? czy zysk jest zyskiem? czy wartosc ksiegowa jest uzasadniona?...

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 13 sierpnia 2008 21:22:53 przy kursie: 35,50 zł
A więc - już jestem po raporcie. Brrr happy7
Za jakąś godzinę będzie można zajrzeć w nowe wskaźniki:
www.stockwatch.pl/gpw/pknorlen...

To duża i rozległa spółka. Zastanawiam się, gdzie są jej przewagi konkurencyjne, żeby osadzić wyniki w jakimś kontekście. Detal? Logistyka? Kompresja kosztów operacyjnych? Wizerunek? No bo przecież nie uprzywilejowany dostęp do surowca.
Zastanawiam się też nad istotą zarządzania - na czym polega w tak rozbudowanej grupie, jak skonfigurowany jest system motywacyjny, budżetowanie celów i w jaki sposób reagują na zmieniającą się sytuację (czyli ceny ropy).

Szybko się nie dowiem, ale gdyby ktoś chciał drążyć, to podpowiadałbym tę właśnie drogę. Rozmontować rachunek zysków i strat na czynniki pierwsze i poszukać poziomów marżowości, a następnie testować każdy z nich na różne scenariusze.

Raport jest korzystny. Zwracam uwagę, że po kilku słabszych kwartałach z marżą na poziomie 9%, wróciła ona na dawne poziomy 12%.
Jednocześnie nie można przegapić, że jest to trzeci od ponad dwóch lat kwartał ujemnych przepływów pieniężnych. Sporo konsumują oczywiście inwestycje, ale bardzo dużo wessała też działalność finansowa. W tym kwartale była to obsługa długu oraz jego rolowanie (nic w tym zdrożnego, tak nazywa się spłata zadłużenia u jednego pożyczkodawcy i zaciągnięcie u nowego). Zarazem wartość księgowa prawie sie nie ruszyła.

Drążyłem jeszcze temat wyceny zapasów metodą FIFO i LIFO, i nie mam przekonania, która powinna być stosowana. W tym biznesie nie trzyma się zapasów, choćby dlatego, że zimą produkuje się i dostarcza benzynę o innej prężności par niż latem. A przetrzymywanie jej w zbiornikach zmienia na niekorzyść właściwości i podczas kontroli na stacjach benzynowych "stara" benzyna od razu wychodzi na przyrządach pomiarowych jako nie spełniająca norm. Tak więc nie mam zdania na temat zapasów. Zagadnienie polega nie tyle na wycenie nie sprzedanego produktu, ile na ustaleniu prawidłowego kosztu własnego tego, co się sprzedało. Zbyt duże pole do popisu i zbyt duże różnice, żeby przyjąć jedną z tych metod. Może lepiej jakąś średnią?

Jaki z tego wniosek? Wielka, nudna kobyła, po której nikt się nic nie spodziewa.
Rynek dokładnie widzi te same wskaźniki co my. I reaguje tak jak uważa za stosowne. Ta spółka to ani okazja, ani lokata. Szczególnie teraz, gdy ropa tanieje, a oni przetwarzają nabytą drożej.

A w ogóle konkurencja w tej branży to lipa.


szooler
szooler PREMIUM
Dołączył: 2008-07-27
Wpisów: 2 112
Wysłane: 13 sierpnia 2008 22:12:58 przy kursie: 35,50 zł
Wszystko prawda,to jest nudnenotworthy
W dodatku przetwarzają ruską ropę,tańszą,gorszej jakości,i nie wolną od polityki.
SPDK.(strategiczna państwowa dojna krowa)
"Fortuna favet fortibus"

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 13 września 2008 09:10:14 przy kursie: 32,15 zł
Awantura.
Gdy nie wiadomo o co chodzi, chodzi o pieniądze.
Zaznaczam, że pół świata grało na dalsze wzrosty cen ropy, a ta spadła. Jak ktoś miał kontrakty to je przegrał, a jeśli do tego jest przetwarzaczem ropy i miał pełne magazyny, to będzie sprzedawał na stracie lub najwyżej małym zysku. No i spadki cen to spadki marży. Pomijając cały polityczny i międzynarodowy kontekst, wyczuwam tutaj nadchodzący tragiczny raport za III kwartał. Estymację już na pewno mają, zostały 2 tyg. do końca okresu.

Gazeta napisał(a):
Czy PKN Orlen ma zrezygnować z branży chemicznej i zostać fabryką benzyny? Spór o strategię koncernu dzieli rząd i rozpala konflikty w zarządzie tej największej spółki w Europie Środkowej.

- W zarządzie Orlenu istnieje silna różnica poglądów na temat strategii spółki - przyznał wczoraj wiceminister skarbu Krzysztof Żuk, sugerując, że kością niezgody są losy spółki chemicznej Anwil, której 85 proc. akcji ma PKN. Żuk powiedział agencji Reuters, że sprzedaż Anwilu "koresponduje" ze strategią resortu skarbu.

Przeciwny takiej transakcji jest wicepremier minister gospodarki Waldemar Pawlak. - Z pewnym niepokojem można przyjąć decyzję, że Orlen wycofuje się z integracji chemii i zamierza wyprzedawać swoje aktywa. To by oznaczało, że taka strategia będzie zmniejszać wartość i znaczenie tej firmy - powiedział wczoraj Pawlak. Szef resortu gospodarki uważa, iż akcjonariusze Orlenu - z których największym jest Ministerstwo Skarbu - powinni zająć się strategią budowy "regionalnej" wartości spółki w całej Europie Środkowej. Pawlak dodał, że wypchnięcie Orlenu z branży chemicznej oznaczałoby "rozproszenie naszych firm". - W takiej sytuacji małe firmy, bez zaplecza surowców, stają się łatwym łupem do przejęć na rynkach - podkreślił minister gospodarki.

chce sprzedać także swoje udziały w operatorze telefonii komórkowej Polkomtel. Czy spółka zbiera pieniądze na wielkie inwestycje? Nie. Sławomir Jędrzejczyk, szef finansów Orlenu, powiedział, że ekstra zyski ze sprzedaży Anwilu i Polkomtela PKN może przeznaczyć na ekstra dywidendę. Skarb państwa, który ma niespełna 30 proc. akcji Orlenu, dostałby 30 proc. z takiej ekstra dywidendy. Mimo tak skromnych udziałów w akcjonariacie Orlenu w tym roku Ministerstwo Skarbu przeforsowało już od spółki wypłatę 700 mln zł dywidendy - wbrew opiniom rady nadzorczej i zarządu. Aby wypłacić dywidendę, spółka musiała wziąć kredyt.

Próba przeforsowania przez Ministerstwo Skarbu nowej strategii Orlenu może tłumaczyć falę medialnych doniesień o rychłej dymisji Wojciecha Heydela - specjalisty branży paliwowej, który w maju wygrał konkurs na prezesa PKN. Jako następca Heydela jest wymieniany Dariusz Jacek Krawiec, wiceprezes spółki, który ostatnio nie wykluczył sprzedaży akcji Anwilu przez Orlen.

Krawiec w połowie roku został bez konkursu powołany przez ministra Grada na wiceprezesa Orlenu, chociaż wcześniej nie pracował w branży naftowej. W 2005 r. Krawiec był doradcą Platformy Obywatelskiej, za rządów AWS kierował spółką Impexmetal handlującą metalami kolorowymi, a przed nominacją do Orlenu był prezesem spółki Action handlującej sprzętem komputerowym.

Spekulacje o zmianach na szczytach Orlenu powracają w mediach od kilku tygodniu jak bumerang i zbiegły się w czasie z finalizowaniem prac nad nową strategią PKN. Do kolejnej w tym roku zmiany prezesa PKN ma dojść za tydzień - napisał wczoraj "Parkiet". Kilkanaście dni temu o dymisji Heydela informował kanał telewizyjny TVN CNBC, a wcześniej pisał o tym "Puls Biznesu".

szooler
szooler PREMIUM
Dołączył: 2008-07-27
Wpisów: 2 112
Wysłane: 27 września 2008 19:48:35 przy kursie: 34,00 zł
WatchDog,kiedy ''rewelacyjny'' raport Orlenu?!Minęły 2 tygodnie...
"Fortuna favet fortibus"

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 27 września 2008 19:54:32 przy kursie: 34,00 zł
Za trzy dni kończy się kwartał. Więc oni wyniki już znają. A teraz mają prawie 6 tygodni żeby go opanierować, usmażyć i podać rynkowi.

O to szło? czy się coś nie zrozumieliśmy?

ps Krawiec to mocny gość, zimny fachowiec wychowany na amerykańskich standardach PwC. Nie podporządkuje się politycznie. Więc albo go wyleją, albo ustawi to po swojemu. Na pewno na ładnej pensyjce, choć nie zazdroszczę.

szooler
szooler PREMIUM
Dołączył: 2008-07-27
Wpisów: 2 112
Wysłane: 27 września 2008 20:05:56 przy kursie: 34,00 zł
O to,o to...
Pytałem z czystej ciekawości,bo nie inwestuję w SPDK-i ;)
"Fortuna favet fortibus"

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 27 września 2008 20:10:17 przy kursie: 34,00 zł
czekamy, jak wszyscy.

addi
addi PREMIUM
Dołączył: 2008-10-03
Wpisów: 1 100
Wysłane: 7 października 2008 10:29:50 przy kursie: 32,48 zł
Pomimo całej tej zawieruchy kanał wzrostowy w krótkim terminie trzyma się he he.


DEX
Dołączył: 2008-08-03
Wpisów: 184
Wysłane: 20 października 2008 23:20:03 przy kursie: 26,99 zł

Jestem ciekaw jak rozegra to jutro rynek d'oh!

Czy juz jest to w cenach :-$




20.10.2008 19:50
Czytaj komentarze(3)
Zobacz na forum ({PostCount})

Zarząd PKN Orlen poinformował, że zysk operacyjny spółki może być w trzecim kwartale o około połowę mniejszy niż w tym samym kwartale 2007 roku. Rok temu zysk operacyjny spółki wynosił 564 mln zł.
Więcej informacjiRaport PKNplik w formacie pdf.


Zarząd PKN Orlen podał w poniedziałek szacunki wybranych danych finansowych i operacyjnych spółki za III kwartał 2008 roku. Poinformował m.in. że w minionym kwartale czynniki makroekonomiczne wpłynęły negatywnie na wynik operacyjny „na poziomie ponad 400 mln PLN”. Jako główny powód podał niższy dyferencjał Ural-Brent oraz wyższe ceny surowców energetycznych zużywanych na potrzeby własne w procesie produkcyjnym.

Jednocześnie zarząd spółki poinformował, że wpływ zmiany cen ropy na wycenę zapasów w minionym kwartale zwiększy wynik operacyjny liczony według metody LIFO o około 300 mln zł w porównaniu do wyniku operacyjnego liczonego według metody średnio ważonej wyceny zapasów. W III kwartale 2007 roku wpływ ten był odwrotny i wyniósł 267 mln zł, informuje spółka.

MD



mkk
mkk PREMIUM
Dołączył: 2008-11-08
Wpisów: 479
Wysłane: 3 grudnia 2008 23:45:20 przy kursie: 26,70 zł
DEX napisał(a):

Jestem ciekaw jak rozegra to jutro rynek d'oh!

Czy juz jest to w cenach :-$

Zarząd PKN Orlen poinformował, że zysk operacyjny spółki może być w trzecim kwartale o około połowę mniejszy niż w tym samym kwartale 2007 roku. Rok temu zysk operacyjny spółki wynosił 564 mln zł.
Więcej informacjiRaport PKNplik w formacie pdf.



Już wiemy jak rozegrał - w dół. Trudno sie dziwić gdy zysk operayjny o połowę mniejszy niż rok temu. Ale... ja o czyms innym. Otóż widzę teraz dwa silne plusy Orlenu - fundamentalne.

1. Firma ma środki by prowadzić agresywne jak na jej wielkość i czasy, które mamy akwizycje - chce kupować i głównie to czego nie ma, czyli firmy wydobywające ropę - rozsądne i perspektywiczne. Bardzo mi się to podoba.

2. W kazdym dużym koncernie paliwym zasadniczo zarabia się na wydobyciu ropy (upstream) i jej przerobie i sprzedaży przez sieć własnych stacji paliw (downstream). No i zwykle jest tak, że kiedy ceny ropy spadały to większe zyski, a nawet i jedyne, przynosił dowstream, a upstream leciał po kosztach lub wręcz przynosił straty. Cena ropy jest teraz niska, a to uderza bardziej w te koncerny które dużo wydobywają i mniej w te co głównie przerabiają i sprzedają - jak Orlen. Brak zatem upstreamu w aktywach Orlenu teraz stwarza mu pewną przewagę konkurencyjną.

Tak myślę - podoba mi się ta spółka. WatchDog, co widzisz w swoich liczbach teraz, jak już znamy dane ze 3 kwartał?
Edytowany: 3 grudnia 2008 23:46

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 3 grudnia 2008 23:57:09 przy kursie: 26,70 zł
mkk napisał(a):
1. Firma ma środki by prowadzić agresywne jak na jej wielkość i czasy, które mamy akwizycje - chce kupować i głównie to czego nie ma, czyli firmy wydobywające ropę - rozsądne i perspektywiczne. Bardzo mi się to podoba.

Integracja pionowa zawsze ma sens, o ile zachodzi w obszarze core competence, bo zwiększa marżę, choć nie zwiększa siły przetargowej, którą daje dopiero integracja pozioma. Ale Orlen jest już wystarczająco duży żeby być 800-tonowym gorylem.
Jednak uwaga: branża cosik słabuje. Okej, to jest czas na konsolidację, restrukturyzację, racjonalizację, o ile ma się gotówkę aby przeżyć trudny okres.

Cytat:
1. W kzdym dużym koncernie paliwym zasadniczo zarabia się na wydobyciu ropy (upstream) i jej przerobie i sprzedaży przez sieć własnych stacji paliw (downstream). No i zwykle jest tak, że kiedy ceny ropy spadały to większe zyski, a nawet i jedyne, przynosił dowstream, a upstream leciał po kosztach lub wręcz przynosił straty. Cena ropy jest teraz niska, a to uderza bardziej w te koncerny które dużo wydobywają i mniej w te co głównie przerabiają i sprzedają - jak Orlen. Brak zatem upstreamu w aktywach Orlenu teraz stwarza mu pewną przewagę konkurencyjną.
Tak myślę - podoba mi się ta spółka. WatchDog, co widzisz w swoich liczbach teraz, jak już znamy dane ze 3 kwartał?

Tutaj to ja się zastanowię. To jest duża grupa z dużymi pieniędzmi, a nie straganik - analiza zajmie mi chwilę.
Zanim jednak powiemy coś o liczbach, uwaga nt. biznesu. Ropy się nie da przepychać na raty, ona musi ciągle płynąć rurą, ani za szybko, ani za wolno. To rodzi poważne ograniczenia operacyjne i pytanie jak nisko może spaść produkcja i dystrybucja żeby jeszcze miała sens działać? Druga rzecz: paliwa się nie da przechowywać, gdyż traci swoje właściwości (np. prężność par) i przestaje się nadawać do sprzedaży, bo przestaje spełniać normy. Są w ogóle dwa rodzaje paliwa, osobne na zimę i osobne na lato, podmieniane bodaj w październiku i kwietniu. To sprawia, że nie można sobie robić zapasów, bo one wietrzeją czy też gniją i jest z nimi kłopot (nie wiem czy da się przerobić i sprzedać, czy trzeba wylać, tutaj niestety wysiadam przez brak wiedzy). W każdym razie wygląda to na klasyczne FIFO, i to bardzo krótkie, zatem nie mam pojęcia co w raportach robi LIFO. W biznesie na pewno bardzo przeszkadza, że ropy czy benzynki nie można sobie narobić jak jest tania i fabryka ma luzy, i przechować aż będzie droższa na rynku. To musi rotować prawie jak świeże mleko.

opennetpr
opennetpr PREMIUM
Dołączył: 2008-09-09
Wpisów: 688
Wysłane: 4 grudnia 2008 00:33:07 przy kursie: 26,70 zł
Słabe strony firmy, brak jakiejkolwiek strategii, mieszanie się do biznesu polityków, którzy jedyną strategię jaką mają to usiedzieć na własnym stołku jak najdłużej za jak największą kasę i byle się nie wychylać. To firma wybitnie uzależniona od polityki, z jednej strony to plus bo państwo nie pozwala jej zdychać, z drugiej minus, jak zabraknie rury to towar trza wozić droższymi statkami. To duże długo terminowe zagrożenie dla zyskowności firmy, długo czyli do zmaterializowania się tak z 5 lat. Firma ewidentnie usiłuje prowadzić biznes czyli gadać to co politycy, a robić swoje czyli kupować ropę z Rosji, ale potrzebuje wsparcia polityków by tę ropę nadal kupować tanio, jak nie będzie wsparcia, którego na razie nie ma, nie będzie rury i Rosyjską ropę trzeba będzie wozić statkami, a to dodatkowe koszty. Ale to termin długi, czy może prowadzić agresywną politykę ? Jak tak dalej będzie prowadzić agresywną politykę jak dotąd, to MOL będzie 30 razy większy. Możejki kuleją na potęgę, miała być złota inwestycja, a zrobił się kamień u szyi w dodatku uwiązały kapitał firmy. Można by porównać zyskowność tej firmy z innymi z branży, ale trzeba by porównać tę operacyjną, ile kasy wpłynęło, bo to że miała przeszacowane zapasy wykazane jako zysk wszyscy wiedzą, a po zysku operacyjnym wyszło by dopiero szydło z worka. Oczywiście ma plusy, państwo ją pilnuje, ale prywatny właściciel by ją lepiej pilnował i nie pozwolił by zagrożenia się materializowały, w pełni zaś prywatna nigdy nie będzie, bo to sektor strategiczny, minusem jest jednak to, że w Polsce politycy mają obsesję na punkcie strategi sami nie posiadając żadnej. Od chyba kilku lat to się źle kończy dla tej firmy, czego przykładem jest MOL, który pokazuje jak można rosnąć, a anty przykładem strategii jest Orlen, który pokazuje jak zrobić wszystko by nie rosnąć. Teraz firma ogłosiła nową strategię, co roku ogłaszała nowe strategie, uwierzę jak zobaczę, że ją realizuje. Brak upstreamu teraz istotnie może stwarzać przewagę, za 5 lat stworzy potężne zagrożenie. Dla mnie laika i amatora to jest albo albo, albo robimy solidne wydobycie własne (upstream) albo robimy dobre stosunki z Rosjanami i ciągniemy korzystnie ropę od nich. W perspektywie 5 lat oba czynniki są nie pewne. Jest trzecie rozwiązanie kupować statkami ropę gdzie indziej, ale to będzie zawsze ropa droższa niż rosyjska, a nie wiem czy rafinerie Orlenu mają technologię umożliwiającą przerób innej ropy niż rosyjska. Tyle tylko, że te uwagi to patrzenie w przyszłość w długim okresie, w krótkim czyli teraz to ciężko jest mi coś powiedzieć o tej firmie.

WatchDog
WatchDog PREMIUM
Grupa: Bus Driver
Dołączył: 2008-07-25
Wpisów: 8 601
Wysłane: 4 grudnia 2008 10:14:49 przy kursie: 27,02 zł
A co myślisz o nowym prezesie? Bądź co bądź jest to najmniej polityczny człowiek ze wszystkich, którzy siedzieli na tym stołku. Zarazem, jest z nich wszystkich najlepiej przygotowany do biznesu i to od różnych stron. Ludzie z PwC to sekta ;)
Na mojego ostrożnego nosa, to że w końcu wzięli menedżera finansistę znaczy, że w spółce jest naprawdę źle.

addi
addi PREMIUM
Dołączył: 2008-10-03
Wpisów: 1 100
Wysłane: 21 grudnia 2008 17:15:38 przy kursie: 26,68 zł

kliknij, aby powiększyć


Kurs spółki uformował spokojny kanał wzrostowy. Przebicie najbliższego oporu na 28 zł (zielona linia) będzie potwierdzeniem. W przeciwnym wypadku - horyzont, a w boczniaku gramy od bandy do bandy Boo hoo!

addi
addi PREMIUM
Dołączył: 2008-10-03
Wpisów: 1 100
Wysłane: 5 lutego 2009 21:55:20 przy kursie: 21,40 zł
Wszystkie znaki na Niebie i Ziemi wskazują, że mamy odwrócenie trendu. Notowania indeksów amerykańskich i kontraktów na ropę też sprzyjają. Czy będzie jutro otwarcie luką up?


kliknij, aby powiększyć

investkid
investkid PREMIUM
Grupa: SubskrybentP1
Dołączył: 2008-12-30
Wpisów: 454
Wysłane: 10 lutego 2009 16:15:28 przy kursie: 22,95 zł
addi ale miales nosa - czyzby wszyscy inwestowali w spolki paliwowe patrzac na trend na brent oil?

Boo hoo!

pentuer
Dołączył: 2009-01-22
Wpisów: 6
Wysłane: 10 lutego 2009 23:47:00 przy kursie: 22,95 zł
investkid napisał(a):
addi ale miales nosa - czyzby wszyscy inwestowali w spolki paliwowe patrzac na trend na brent oil?

Boo hoo!

Pozwolę sobie być sceptycznym. Na naszej giełdzie "grają" gł. fw20. Orlen należy do wig5 i służy do ustawiania indeksu wig20 w którym "waży" ok. 12%. Proszę nałożyć wykres orlenu na wykres wig20. Wnioski nasuwają się same

mkk
mkk PREMIUM
Dołączył: 2008-11-08
Wpisów: 479
Wysłane: 11 lutego 2009 08:41:20 przy kursie: 22,95 zł
Powiem mocniej. Nie ma potrzeby nakładania wykresu indeksu na wykres spółki paliwowej. Eldorado dla spółek paliwowych skończyło się na długo? A czy wróci? Może, ale jak chłopcy zaczną zarabiać nie tylko na ropie, ale również na produkcji prądu i pozyskiwaniu energii z siły wiatru, spalania biomasy i wszystkich innych cudów ekoenergii. Na razie to takie pełzanie po dnie z niewielkimi podskokami.

Pozytywne jest to, że wspomniane pozytywne wątki pojawiają się w strategii Orlenu. Chłopcy więc WIEDZĄ... a to dobrze rokuje. Ale to daleka droga jeszcze.

Użytkownicy przeglądający ten wątek Gość
1 2 3 4 5 6 7

Nie możesz tworzyć nowych wątków.
Nie możesz odpowiadać w wątkach.
Nie możesz usuwać swoich wpisów.
Nie możesz edytować swoich wpisów.
Nie możesz tworzyć ankiet.
Nie możesz głosować w ankietach.

Kanał RSS głównego forum : RSS

Forum wykorzystuje zmodfikowany temat SoClean, autorstwa J. Cargman'a (Tiny Gecko)
Na silniku Yet Another Forum.net wer. 1.9.1.8 (NET v2.0) - 2008-03-29
Copyright © 2003-2008 Yet Another Forum.net. All rights reserved.
Czas generowania strony: 0,513 sek.

AD.bx ad3a
AD.bx ad3b
AD.bx ad3c
AD.bx ad3d